/
Học viên bị mất tập trung? Đó không phải vì kiến thức kém hấp dẫn, mà bởi cách truyền đạt chưa đủ lôi cuốn. Một bài giảng hay sẽ khiến học sinh từ sự thụ động sang trạng thái chủ động tìm tòi. Trong bài viết này, Hifunnel cùng bạn khám phá 15 cách giảng bài hay để giữ sự chú ý cho học sinh ngay từ phút đầu tiên.
Mở đầu bài giảng là khoảnh khắc quan trọng nhất. Nếu tạo được ấn tượng ngay từ phút đầu, học viên sẽ tập trung và duy trì sự chú ý lâu hơn. Ngược lại, nếu mở đầu nhạt nhẽo, lớp dễ rơi vào tình trạng im lặng hoặc mất tập trung.
Có nhiều cách đơn giản để khởi đầu hiệu quả. Bạn có thể đặt một câu hỏi gợi mở. Câu hỏi này sẽ khiến học viên suy nghĩ mà còn dễ dàng dẫn dắt học viên vào bài mới.
Hoặc bạn kể một câu chuyện ngắn trong đời sống. Cách này thì sẽ khiến học viên cảm thấy gần gũi và thực tế hơn.
15 cách giảng bài hay thu hút sự chú ý của người học
Còn nếu muốn không khí sôi động, hãy thử bắt đầu bằng một trò chơi nhỏ hoặc một hoạt động nhóm nhanh. Chỉ cần 3–5 phút là bạn đã có thể kéo sự chú ý của cả lớp về phía mình và tạo động lực cho phần bài giảng tiếp theo.
Khi giáo viên biết cách truyền đạt, học viên sẽ chủ động tham gia, đặt câu hỏi, thậm chí còn mong chờ buổi học tiếp theo. Một số lợi ích dễ thấy như:
Nói cách khác, một cách giảng bài hay sẽ tạo ra sự thay đổi trong cách học viên tiếp cận kiến thức. Học viên học ít áp lực hơn nhưng lại hiểu và nhớ được nhiều hơn.
Lợi ích của cách giảng bài hay – giúp tăng sự tập trung, khơi gợi cảm xúc học tập giữa giáo viên và học viên.
Muốn giảng bài hay thì khâu chuẩn bị chiếm tới 70% thành công. Một vài tip quan trọng bạn nên áp dụng như:
Khi chuẩn bị kỹ lưỡng bạn sẽ tự tin hơn, dễ tập trung vào việc truyền đạt thay vì lo lắng “mình nói gì tiếp theo”.
Một câu chuyện thực tế đời sống luôn dễ tạo sự chú ý. Ví dụ khi dạy Toán về quản lý chi tiêu, giáo viên có thể kể chuyện: “Có một học sinh tiết kiệm tiền ăn sáng để mua sách tham khảo, và cuối cùng áp dụng được kiến thức toán vào việc quản lý chi tiêu của mình”. Câu chuyện này vừa gần gũi, vừa dẫn vào nội dung bài học một cách tự nhiên.
Hoặc khi dạy môn Kinh tế, giáo viên có thể kể về một quán ăn nhỏ ở địa phương đã thay đổi cách phục vụ và tăng gấp đôi doanh thu chỉ nhờ áp dụng một nguyên tắc đơn giản trong marketing. Học viên nghe xong sẽ tò mò: “Nguyên tắc đó là gì?” – và sẵn sàng chờ đợi để biết câu trả lời.
Lợi ích: giúp học viên cảm thấy kiến thức gắn với đời sống, thấy việc học có ích và dễ nhớ lâu hơn.
Thay vì đi thẳng vào lý thuyết, bạn có thể khởi đầu bằng một câu hỏi ngắn, buộc học viên phải suy nghĩ. Ví dụ khi dạy Vật lý, hỏi: “Tại sao trái đất hình cầu mà chúng ta không rơi khỏi nó?”. Câu hỏi đơn giản nhưng đánh thẳng vào trí tò mò.
Trong giờ Toán, bạn có thể hỏi: “Nếu một cửa hàng tăng giá 20% rồi giảm 30%, liệu bạn có mua rẻ hơn không?”. Học viên sẽ lập tức nhẩm tính và tranh luận. Hoặc trong môn Ngoại ngữ, hãy hỏi: “Bạn có thể kể tên ba bộ phim nước ngoài mà mình thích nhất không?”. Đây vừa là khởi động, vừa dẫn học viên vào bài học mới.
Lợi ích: học viên chủ động động não. Câu hỏi gợi mở làm lớp học trở nên sôi nổi, tạo tiền đề để giáo viên dẫn vào nội dung chính mượt mà hơn.
Hình ảnh có sức mạnh lớn hơn nhiều so với lời nói. Một bức tranh, một infographic hoặc thậm chí một bức ảnh gây sốc đều có thể khiến lớp học tập trung ngay. Ví dụ, khi dạy Sinh học, giáo viên mở đầu bằng bức ảnh rừng bị tàn phá, lập tức học viên sẽ bàn tán và tò mò: “Vì sao điều này lại xảy ra?”.
Trong môn Địa lý, bạn có thể dùng bản đồ khí hậu với màu sắc nổi bật, hỏi: “Bạn đoán vùng nào trên bản đồ này nóng nhất?”. Hay trong môn Lịch sử, chiếu lại một bức ảnh tư liệu quý hiếm và để học viên đoán sự kiện gắn với nó. Cách này vừa kích thích thị giác, vừa dẫn dắt tự nhiên vào nội dung bài.
Lợi ích: học viên dễ tập trung và bị cuốn hút hơn. Hình ảnh tạo ấn tượng mạnh, giúp kiến thức đi vào trí nhớ lâu dài, đặc biệt hữu ích trong môi trường dạy online.
Công cụ trực quan như slide, video, infographic để minh họa nội dung bài học. Việc dùng hình ảnh trực quan giúp học viên tập trung hơn, kích thích tư duy và tăng khả năng ghi nhớ
Những con số có sức mạnh đặc biệt vì chúng mang lại cảm giác khách quan và đáng tin cậy. Một số liệu bất ngờ có thể ngay lập tức khiến học viên tập trung. Ví dụ: “60% nghề nghiệp hiện tại có thể biến mất trong 20 năm tới”. Câu nói này chắc chắn khiến học viên tò mò và đặt câu hỏi: “Vậy môn học này có giúp mình giữ được nghề trong tương lai không?”.
Trong môn Sinh học, bạn có thể mở đầu bằng con số: “Mỗi năm, thế giới mất đi hơn 10 triệu hecta rừng”. Với môn Văn, bạn dẫn dắt: “Theo khảo sát, hơn 70% học sinh thừa nhận từng đọc lướt thay vì đọc kỹ tác phẩm”. Những số liệu như vậy tạo sự bất ngờ, giúp học viên hiểu rằng nội dung sắp học thực sự quan trọng và liên quan trực tiếp đến đời sống.
Lợi ích: học viên nhận ra tính cấp thiết của kiến thức, thấy việc học có lý do rõ ràng và đáng để đầu tư thời gian.
Một câu nói hay, một trích dẫn nổi tiếng có thể thay đổi không khí lớp học chỉ trong vài giây. Ví dụ: Steve Jobs từng nói: “Stay hungry, stay foolish”. Khi nghe câu này, học viên dễ dàng gắn nó với tinh thần học tập: luôn tò mò, không ngại sai, sẵn sàng thử thách bản thân.
Trong giờ Văn, bạn có thể dùng trích dẫn của Nguyễn Du: “Chữ tâm kia mới bằng ba chữ tài” để mở đầu bài học về nhân cách và đạo đức. Hoặc trong giờ Giáo dục công dân, dẫn câu của Hồ Chí Minh: “Học, học nữa, học mãi”. Đây vừa là lời nhắc nhở và vừa là nguồn động viên để học viên chú ý hơn.
Lợi ích: trích dẫn tạo sự tin cậy và khơi gợi động lực ngay lập tức. Học viên cảm thấy mình đang học một điều “có giá trị lâu đời”.
Đặt học viên vào một tình huống giả định giúp các em dễ đóng vai và suy nghĩ sáng tạo hơn. Ví dụ khi dạy Sinh học, bạn có thể hỏi: “Giả sử ngày mai loài người phải sống trên sao Hỏa, bạn sẽ làm gì để tồn tại?”. Câu hỏi này mở đường để dẫn vào nội dung về hệ sinh quyển và điều kiện sống.
Trong giờ Toán, giáo viên có thể đặt tình huống: “Nếu bạn trúng số 1 tỷ đồng, bạn sẽ gửi ngân hàng hay đầu tư kinh doanh? Hãy tính xem phương án nào có lợi hơn sau 1 năm”. Học viên sẽ lập tức thử tính toán, vừa vui vẻ vừa rèn luyện kỹ năng.
Còn ở môn Lịch sử, có thể hỏi: “Nếu bạn là một nhà lãnh đạo vào thời kháng chiến, bạn sẽ ra quyết định gì để bảo vệ đất nước?”. Tình huống giả định giúp học viên nhớ đến sự kiện mà còn hiểu bối cảnh và tư duy chiến lược.
Lợi ích: học viên dễ đóng vai, tăng khả năng tưởng tượng, đồng thời học kiến thức theo cách chủ động hơn.
Phương pháp này khuyến khích học viên suy luận, đặt câu hỏi và phát triển kỹ năng tư duy phản biện
Một trò chơi đơn giản ngay từ đầu giờ sẽ giúp lớp học sôi động hơn nhiều. Ví dụ: tổ chức trò đố vui với 3 câu hỏi liên quan đến bài cũ. Ai trả lời đúng sẽ nhận được sticker, điểm cộng hoặc chỉ đơn giản là một tràng pháo tay từ cả lớp. Không cần phần thưởng lớn, mà quan trọng là tạo không khí cạnh tranh nhẹ nhàng.
Trong giờ Ngoại ngữ, bạn có thể chơi trò “Ai nhanh hơn”: chiếu 5 bức tranh, yêu cầu học viên gọi tên bằng tiếng Anh trong vòng 10 giây. Ở môn Toán, có thể làm “thử thách tốc độ”: nhóm nào giải được một phép tính nhanh nhất thì thắng.
Lợi ích: lớp học bắt đầu bằng năng lượng tích cực, học viên hứng thú và sẵn sàng tập trung vào nội dung chính. Trò chơi còn giúp phá băng, đặc biệt hiệu quả với lớp học online hoặc những buổi học đầu tiên.
>>> Xem chi tiết: Ứng dụng gamification trong giáo dục
Một hành động bất ngờ ngay đầu giờ luôn khiến học viên chú ý. Ví dụ: đập một quả bóng bay, đốt một tờ giấy, hoặc làm một thí nghiệm Hóa học đơn giản. Chỉ vài giây nhưng đủ tạo hiệu ứng “wow” khiến cả lớp không thể rời mắt.
Trong môn Vật lý, bạn có thể thả hai vật có trọng lượng khác nhau cùng lúc để học viên thấy chúng rơi xuống đồng thời – mở đầu cho bài định luật rơi tự do. Với môn Sinh học, thầy cô có thể mang một chậu cây nhỏ và đặt câu hỏi: “Bạn nghĩ cây này có thể sống trong bóng tối hoàn toàn không?”.
Lợi ích: tạo ấn tượng mạnh, khơi dậy trí tò mò. Học viên tập trung hơn vì muốn biết lý do đằng sau hiện tượng vừa xảy ra. Đây là cách đặc biệt hiệu quả khi giảng dạy các môn Khoa học Tự nhiên hoặc khi muốn phá vỡ sự nhàm chán đầu buổi học.
Âm nhạc và hình ảnh có sức hút đặc biệt, giúp lớp học khởi động nhanh chóng. Một đoạn nhạc quen thuộc hoặc một video ngắn hài hước có thể khiến cả lớp bật cười và chú ý ngay. Ví dụ, khi dạy tiếng Anh, giáo viên có thể bật một đoạn TikTok ngắn hoặc trích từ một bộ phim nổi tiếng để học viên phân tích từ vựng, ngữ pháp hoặc ngữ điệu.
Trong giờ Lịch sử, bạn có thể chiếu một đoạn phim tư liệu vài chục giây, sau đó đặt câu hỏi: “Các em nghĩ đoạn phim này gắn với sự kiện nào?”. Ở môn Marketing hoặc Truyền thông, việc mở đầu bằng một quảng cáo nổi tiếng sẽ giúp học viên dễ dàng kết nối lý thuyết với thực tiễn.
Lợi ích: Cách làm này tạo hứng khởi ngay lập tức, phá vỡ sự căng thẳng đầu buổi học. Học viên không cảm thấy bị ép buộc mà tự nhiên muốn tham gia vào nội dung sắp được học.
Phương pháp này giúp học viên nhanh chóng tập trung, tạo cảm xúc tích cực và kích thích sự tò mò
Khi bài giảng được kết nối với những tình huống quen thuộc trong đời sống, học viên sẽ thấy ngay tính ứng dụng của kiến thức. Ví dụ, trong môn Toán về phần trăm, giáo viên có thể đặt câu hỏi: “Nếu cửa hàng tăng giá gốc 20% rồi giảm 30%, bạn có thật sự mua được rẻ hơn không?”. Học viên lập tức muốn tính toán để tìm câu trả lời.
Trong môn Hóa học, bạn có thể liên hệ đến việc sử dụng hóa chất trong đời sống hàng ngày, như chất tẩy rửa hoặc bảo quản thực phẩm. Ở môn Ngữ văn, việc phân tích một bộ phim, một bài hát hay một đoạn quảng cáo nổi tiếng cũng giúp học viên hiểu rằng văn học không chỉ nằm trong sách giáo khoa.
Lợi ích: cách giảng này khiến học viên nhận ra kiến thức không xa vời mà hiện hữu trong cuộc sống hằng ngày. Nhờ vậy, các em sẽ có động lực học tập nhiều hơn vì thấy “học để áp dụng” chứ không phải học chỉ để thi.
Những trải nghiệm thật từ giáo viên luôn có sức mạnh đặc biệt, vì nó khiến học viên cảm thấy thầy cô cũng từng giống mình. Ví dụ, giáo viên có thể chia sẻ: “Ngày xưa tôi từng thi trượt môn Toán vì chủ quan, nghĩ rằng chỉ cần học qua loa cũng đủ. Sau lần đó, tôi mới nhận ra tầm quan trọng của việc luyện tập hằng ngày.” Nghe vậy, học viên sẽ thấy đây vừa là lời khuyên, vừa là một bài học rút ra từ trải nghiệm thật.
Ở môn Ngoại ngữ, giáo viên có thể kể câu chuyện lúc mới học tiếng Anh: “Tôi từng ngại nói, sợ phát âm sai. Nhưng chỉ khi dám nói nhiều, tôi mới tiến bộ.” Những chia sẻ này giúp học viên cảm thấy bớt áp lực vì thấy thầy cô cũng từng mắc lỗi.
Lợi ích: tạo sự gần gũi, học viên dễ đồng cảm, đồng thời thấy được rằng thất bại hay khó khăn cũng là một phần trong quá trình học tập và trưởng thành.
Một câu hỏi gây tranh luận sẽ ngay lập tức làm lớp học sôi nổi. Ví dụ: “Internet có làm học sinh lười biếng hơn không?”. Đây là chủ đề mà mỗi học viên đều có ý kiến riêng, có người đồng ý, có người phản đối, và cả lớp sẽ hứng thú tham gia tranh luận.
Trong môn Văn, giáo viên có thể đặt vấn đề: “Có cần thiết phải học thuộc lòng thơ văn để hiểu tác phẩm không?”. Ở môn Kinh tế, câu hỏi có thể là: “Liệu thương mại điện tử có khiến cửa hàng truyền thống biến mất?”. Những vấn đề này không có một đáp án duy nhất, và đó chính là điểm khiến học viên phải động não.
Lợi ích: học viên rèn được tư duy phản biện, học cách trình bày quan điểm cá nhân, đồng thời chủ động lắng nghe và phản hồi ý kiến từ bạn bè. Lớp học vì thế cũng trở nên sinh động và gần với thực tế hơn.
Phương pháp này giúp học viên phát triển kỹ năng phản biện, kỹ năng giao tiếp và khả năng tư duy logic
Thảo luận nhóm là một cách đơn giản nhưng rất hiệu quả để khởi động lớp học. Giáo viên có thể chia lớp thành 3–4 nhóm nhỏ, đưa ra một câu hỏi ngắn hoặc một tình huống gần gũi, sau đó cho các nhóm 2–3 phút để bàn bạc. Khi hết thời gian, mời đại diện một nhóm trình bày ý kiến trước lớp.
Ví dụ, trong giờ Lịch sử có thể hỏi: “Nếu bạn sống vào thời điểm đó, bạn sẽ lựa chọn đứng về phía nào?”. Hoặc trong môn Kinh tế, đặt vấn đề: “Làm thế nào để một cửa hàng nhỏ có thể cạnh tranh với siêu thị lớn?”. Những câu hỏi này khiến học viên phải trao đổi, hợp tác và học cách lắng nghe nhau.
Lợi ích: hoạt động nhóm giúp học viên bớt thụ động, tăng tính hợp tác và kỹ năng giao tiếp. Không khí lớp học trở nên sôi nổi hơn, đồng thời tạo điều kiện để học viên rèn luyện khả năng làm việc nhóm – một kỹ năng quan trọng cả trong học tập lẫn công việc sau này.
Một câu chuyện cười ngắn, một tình huống vui hoặc thậm chí là kỷ niệm “dở khóc dở cười” của chính giáo viên có thể khiến cả lớp bật cười ngay lập tức. Ví dụ, giáo viên có thể chia sẻ: “Có lần tôi đang giảng thì nhận ra viết bút dạ bị hết mực, phải chạy đi mượn phấn. Cả lớp lúc đó cười ầm lên vì nhìn tôi loay hoay.”
Trong môn Ngoại ngữ, có thể kể một lần bản thân phát âm sai khiến người bản xứ hiểu nhầm sang nghĩa khác. Học viên sẽ thấy vừa buồn cười vừa nhớ lâu hơn, đồng thời nhận ra sai sót cũng là một phần trong học tập.
Lợi ích: câu chuyện hài hước tạo không khí thoải mái, giúp lớp học bớt căng thẳng. Học viên dễ mở lòng, sẵn sàng tham gia thảo luận và không ngại đặt câu hỏi. Đây cũng là một cách để giáo viên rút ngắn khoảng cách với học viên.
Đôi khi chỉ cần một chi tiết “lạ” cũng đủ để kéo sự chú ý của cả lớp. Giáo viên có thể mang vào lớp một vật dụng bất thường, như một chiếc mặt nạ, một tờ báo cũ hay thậm chí là một món đồ chơi nhỏ. Sau đó đặt câu hỏi: “Theo bạn, nó có liên quan gì đến bài học hôm nay?”. Học viên sẽ tò mò và chờ đợi lời giải thích.
Ví dụ, khi dạy môn Sinh học về hệ hô hấp, giáo viên có thể cầm theo một quả bóng và hỏi: “Quả bóng này có điểm gì giống với lá phổi của chúng ta?”. Hay trong môn Văn, có thể đưa ra một bức tranh, rồi dẫn dắt: “Tranh này gợi cho bạn điều gì về tâm trạng nhân vật trong tác phẩm?”.
Lợi ích: tạo yếu tố bất ngờ, học viên không thể ngồi yên. Sự tò mò thôi thúc các em đặt câu hỏi và chú ý hơn vào phần giảng. Đây cũng là cách giúp giáo viên dẫn dắt bài học một cách tự nhiên, dễ tạo ấn tượng ngay từ đầu.
Phương pháp này giúp học viên chủ động hơn trong tư duy, tăng khả năng phản xạ và tương tác với nội dung bài học
Các phương pháp trên đều hiệu quả, nhưng nếu dùng không đúng cách có thể phản tác dụng. Vì vậy, giáo viên nên lưu ý:
Cách giảng bài hay không phải nhờ nói nhiều, mà nhờ cách truyền đạt thông minh, đánh thức cảm xúc và sự chú ý của học viên. 15 cách trên là những gợi ý thực tiễn mà giáo viên có thể áp dụng ngay để mỗi tiết học trở nên sinh động, hiệu quả và đáng nhớ.
Nếu bạn muốn có thêm công cụ tạo web bán khóa học, tạo bài giảng, quản lý học viên và dạy học online dễ dàng, hãy trải nghiệm Hifunnel – Nền tảng kinh doanh tri thức hàng đầu Việt Nam: 0588 093 888
>>> Xem thêm các kinh nghiệm dạy học:
Không cần chắp vá nhiều công cụ phức tạp. Hifunnel cung cấp nền tảng All-in-One giúp bạn xây dựng website, đóng gói khoá học và tự động hoá bán hàng chỉ trong vài phút.
Trải nghiệm Hifunnel miễn phíĐóng gói khoá học, sản phẩm số & tự động hoá vận hành từ A-Z. Bạn tập trung sáng tạo nội dung, Hifunnel lo toàn bộ phần kỹ thuật.
Dùng thử Hifunnel miễn phí